Bakır Sülfat Pentahidrat

Genel Bilgi

CAS Numarası (Bakır Sülfat (Copper Sulphate)): 7758-99-5

Molekül Formülü: CuSO₄.5H₂O

Molekül Ağırlığı: 249.69 g/mol

Yoğunluğu Nedir: 2,284 g/cm³

5 Molekül su içeren Bakır (II) Sülfattır. Mide bulandıran Metalik bir tadı vardır. Metal Sülfat ve aynı zamanda bir hidrattır. Halk arasında Vitriol veya Bluestone olarak da adlandırılır.

Bakır elementinin en yaygın Sülfat tuzları arasındadır. İnorganik bir bileşiktir. Göztaşı olarak da isimlendirilen bir bileşiktir. Isıtılması durumunda suyunu kaybederek susuz forma dönüşür.

Üretiminde Kullanılan Kimyasallar Nelerdir?

Bakır Sülfat (Copper Sulphate) üretimi Bakır metali veya Hurda bakırın Sülfürik Asit ile reaksiyonundan elde edilir. Endüstriyel ölçekte Bakır Karbonat ham madde olarak kullanılmaz. Genellikle Asit ile Liç ve Oksidatif çözündürme yöntemi uygulanır.

Bunun için Hurda bakır, Elektroliz atıkları ve düşük tenorlu Bakır malzemeler kullanılır. Özellikle Zambiya, Demokratik Kongo ve Çin gibi ülkelerde düşük tenorlu oksit cevherlerinden Sülfürik Asit ile doğrudan Bakır Sülfat üretilir. Yani 2 yöntem rantable’dir. Hurda Bakır metalinin Oksidatif asit ile çözündürülmesi. Diğeri ise Bakır Oksit’in Sülfürik Asit ile Liç edilmesi.

Bakır Sülfat (Copper Sulphate) Nerelerde Kullanılır?

• Tarım sektöründe, Üzüm, Zeytin, Domates ve turunçgillerin üretiminde mildiyo, yanıklık, antraganoz ve kabuk hastalıkları oluşur. Bu hastalıkların önlenmesi için Bordo Bulamacı olarak adlandırılan Bakır Sülfat ile Sönmüş Kireç (Ca(OH)₂) kullanılabilir. Oluşan Bakır Hidroksit (Cu(OH)₂ bitki yüzeyinden uygulandığında yavaş salınımlı Bakır iyonu sağlar.
• Tarım sektöründe fungusit olarak işlem görür. Fungusit olarak kullanılan diğer formaları Cu₂(OH)₃Cl (Bakır Oksiklorür) veya Cu₂O (Bakır Oksit) tir. Bu bileşikler bitkiye daha az fitotoksisite sağlar ve bitki daha az zarar görür.
• Mantar hücre enzimlerini inhibe eder ve olsidatif hasar oluşturur bu sayede sporların çimlenmesi engellenir. Yüzey etkili Profilaktik bir koruyucudur.
• Ahşap endüstrisinde, Ahşap doğal olarak Selüloz, Hemiselüloz ve lignin içerir. Bu maddeler nemli ortamda doğal olarak Mantar, Küf ve Bakteriler için çok iyi bir besin kaynağıdır. Bu alanlarda kullanılan suya dayanıklı olduğu ifade edilen Fenol-Formaldehit, Melamin-Formaldehit, Poliüretan ve Üre-formaldehit bazlı yapıştırıcılar mikrobiyal kontaminasyona karşı dayanıklı maddeler değildir. Bu sebeple CuSO₄ Antifungal katkı maddesi olarak kullanılır.
• Elektro kaplama alanında asitli Bakır banyolarının ana bileşeni olarak kullanılır. Bu proseste elektroliz yolu ile malzemenin yüzeyi Bakır kaplanır. Bu sayede Korozyon direnci sağlamak, elektriksel iletkenlik sağlamak ve Nikel, Krom kaplamalarda ara katman oluşturmak için kullanılır. Bakır iyonu kaynağı için önemli bir bileşiktir.
• PCB Baskı devre kartlarının Bakır kaplamasında kullanılır. Makine parçalarında korozyon direnci ve lehimleme çalışmalarının etkinliğini artırır.
• Petrol rafinasyonunda yalıtkan merkaptan ve korozyon testlerinde analitik reaktif olarak kullanılır. Gaz arıtmada H₂S gidermek için kullanılır.
• Petrol rafinasyonunda Katalizör kaynağı olarak kullanılır. Cu-Zn, Cu-Cr ve Cu-Mo sistemlerinin hazırlanmasında kullanılır.

Nasıl Depolanır?

Doğrudan Güneş ışığı görmeyen ve nem almayan alanlarda depolanmalıdır. Hidroskopik madde olmasından dolayı su çekebilir veya su salabilir. Bu nedenle topaklaşma yapabilir. Bundan dolayı hızlı tüketilmeyecek madde ise topaklanma olmaması için nemden uzak tutulmalıdır. 5-30 °C sıcaklığında depolanabilir.

Sağlığa Zararlı mıdır?

Sağlığa zararlı bir maddedir. Bu kimyasal madde ile çalışma yapılmadan önce uzman kişi veya kurumlardan destek alınmalıdır. Çıplak el ile temas edilmemeli ve dumanı solunmamalıdır. Ulusal ve uluslararası normların vermiş olduğu izinler dahilinde kullanılmalıdır.

Çözünürlüğü Nasıldır?

Bakır Sülfat çözünürlük olarak su içerisinde iyi çözünen bir bileşiktir. Sıcaklık arttıkça çözünürlüğü artmaktadır. Etil Alkol ve Metil Alkol içerisinde düşük çözünürlüğe sahiptir.

Fiyatlarına Etki Eden Faktörler Nelerdir?

Bakır Sülfat (Copper Sulphate) fiyat olarak üretiminde kullanılan kimyasalların fiyatlarına doğrudan bağlıdır. Üretiminde kullanılan ana ham madde Bakır fiyatı arttıkça bu kimyasalın fiyatı yükselecektir. Sülfürik Asit fiyatları bu kimyasalın fiyatı üzerinde çok yüksek etki yaratmasa da satış fiyatını etkileyecektir.

Bakır Sülfat üretimi yapan firmalar Bakır fiyatları arttığında bu kimyasalın fiyatını yükseltecektir. Bunun yanında satış fiyatları kullanım alanlarına da bağlıdır. Kullanım alanları arttıkça bu kimyasalın fiyatı artacaktır.